گفتاردرمانی و توانبخشی

فلج مغزی خفیف

tavanbakhshi — Tue, 18 Nov 2008 19:07:18 GMT

هفته ی پیش کودک پسر سه ساله ای را به کلینیک آوردند . کودک به لحاظ جثه متناسب با سن اش بود و به لحاظ ظاهری طبیعی به نظر می رسید دهانش بسته بود و ظاهرا آبریزش نداشت ؛ پوشک پوشیده بود کمی با گیت باز راه می رفت . هیچ وسیله ی کمکی استفاده نمی کرد ، با گفتن سلام به من دست داد و لبخند زد . در تاریخچه ی پزشکی او یک زردی 16 گزارش شده بود و به گفته مادر تمامی مراحل رشدی اش طبیعی بوده است .

ارزیابی زبان را در مقوله های میوه ها ، حیوانات ، افعال انجام دادم . کودک در اکثر موارد تصویر درست را نشان داد و با توجه به درک خوب او احتمال دادم که آفازی کودک باشد . اما در ارزیابی های اورال حساسیت زیاد او نسبت به تحریکات دهانی نظرم را جلب کرد ، گگ او بسیار جلو بود و به سختی اجازه داد قاشقک را وارد دهانش کنم به طوری که لب پائین را محکم به لب بالا قفل کرد . ارزیابی های بلع را انجام دادم . کودک حساسیت زیادی به حس لامسه داشت و به لحاظ مهارت های مکیدن ، گاز گرفتن ، جوییدن و ... بسیار ضعیف بود و زبانش را اصلا حرکت نمی داد ؛ تنفسش سطحی بوده و قادر به فوت کردن نبود . کم کم به یک سی پی خفیف شک کردم مخصوصا اینکه وقتی پرسیدم آبریزش دارد مادرش بیان کرد که الان کم شده ولی در خواب دارد ...

کودکان فلج مغزی حساسیت بالایی نسبت به تحریکات ناحیه دهانی دارند و گفتاردرمانگران با روش های گوناگون مثلا ماساژهای داخل دهانی ، تحریکات دهان با طمع های گوناگون در دماهای مختف و ... از حساسیت این نواحی می کاهند که از گام های اولیه در درمان است و کودکان معمولا مقاومت می کنند .

الگوهای حرکتی بیولوژیک مثل گاز گرفتن ، جوئیدن در این افراد ضعیف است و باید تقویت شود و اینها اغلب با اختلالات بلع دارند ؛ برای فعال سازی این حرکات دهانی ابتدا از حالت پسیو شروع می کنیم و بعد حرکات را به صورت اکتیو در می آوریم .

کودکان با فلج مغزی

tavanbakhshi — Tue, 18 Nov 2008 18:55:18 GMT

کودکان با فلج مغزی

فلج مغزی یک اصطلاح عام است که برای نامیدن مجموعه ای از ناهنجاری های گوناگون که بر توانایی حرکت و حفظ وضعیت تعادل کودک تاثیر می گذارند ، به کار می رود . این ناهنجاری ها در اثر یک ضربه مغزی که پیش از تولد ، در خلال زایمان و یا در نخستین سالهای زندگی کودک حادث می شود ، پدید می آیند . فلج مغزی به طور کلی دو علت دارد : 1) ناهنجاری رشد مغز کودک 2) صدمه عصبی به مغز در حال رشد شامل :

ترومای مغزی ناشی از آسیب دیدگی در زمان تولد

کمبود اکسیژن پیش از تولد ، در خلال یا پس از آن

خونریزی داخل مغز

صدمات یا مسمومیت های دارویی ناشی از مصرف الکل و مواد دارویی در دوران بارداری

یرقان شدید ، میزان بسیار پایین گلوکز ، نارسایی های متابولیک

عفونت سیستم اعصاب از قبیل آنسفالیت یا مننژیت

لکنت زبان کودکان

tavanbakhshi — Mon, 10 Nov 2008 19:04:18 GMT

چه زمانی لکنت کودک آغاز می شود ؟

برخی والدین با مشاهده ی کوچکترین تغییر در رفتار و گفتار کودکشان به ما مراجعه می کنند و برخی دیگر هم هنگامی مراجعه می کنند که کودک دارای لکنت شدید است . دسته ی اول والدینی هستند که آگاهی بالایی دارند و معمولا یک فرزند دارند و یا اینکه به علت مشکل صوت ، تولید ، یادگیری و … کودک مراجعه می کنند و درمانگر متوجه ناروانی می شود .

معمولا زمانی که کودک شروع به گفتار می کند لکنت ندارد ولی به علت ترسیدن از عاملی دچار لکنت می شود و این عوامل در افراد متفاوتند ( مواردی از قبیل ترس از ارتفاع ، صدای بلند ، تاریکی و ... ) . چون کودک زمینه ی ابتلا به لکنت را دارد به یک جرقه نیاز دارد ، از آنجایی که همه ی کودکان در محیط با ترس و تنش مواجه می شوند ولی فقط آنهایی که مستعد هستند به لکنت دچار می شوند . البته این به این معنی نیست که لکنت درمان شدنی نیست بلکه همانند کسی که مستعد دیابت است و با رعایت رژیم غذایی دچار آن نمی شود کودک لکنتی هم درمان می شود .

زمان شروع درمان و شدت و نوع لکنت در درمان تاثیر زیادی دارد . چند هفته پیش مراجعی داشتم که یک کودک چهارساله ی پسر بود . کودک به همراه مادرش آمده بود و وقتی آنها را به اتاق درمان راهنمایی کردم کودک از آمدن اجتناب کرد ولی مادر بدون هیچ کلامی کودک را بلند کرد و به اتاق درمان آورد . کودک در آغوش مادر دست و پا می زد و فریاد می کشید که او را متوجه پازل روی میز کردم و وارد ارزیابی شدم . کودک لکنتی بسیار شدید بود با فشار زیادی صحبت می کرد ، تکرارهایش در سطح هجا بود ، قفل شدگی شدید داشت و با تقلای زیادی صحبت می کرد . سابقه ی لکنت در فامیل داشتند ولی پدر و مادر نسبت فامیلی نداشتند . مادرش شاغل بود و کودک نزد مادر بزرگ و در محیط دوزبانه بود و خاله اش هم به او انگلیسی یاد می داد . کودک مادرش را به اسم صدا می زد و وابستگی شدیدی به پدرش داشت . پدرش دائم تماس می گرفت و تا پایان جلسه خود را به مرکز رساند . کودک نسبت به لکنتش آگاهی نداشت بسیار پرخاشگر بود و دائم فریاد می زد و فحش می داد . هنوز با شیشه شیر ، شیر می خورد و مادر بیان کرد که کودک مدت یک هفته است که این گونه شده و به علت این است که پدرش او را دعوا کرد چون پدرش را خیلی دوست دارد . پدرش در پایان جلسه رسید و در مقابل کودک پرسید : خب وضعیتش چطور است ؟ آیا خوب می شود ؟ چند جلسه نیاز دارد ؟ ...

پس دادن مشاوره آنها را به روانپزشک ارجاع دادم ، چون مشکل روانی او الویت بیشتری داشت و احتمالا مدت زیادی برنامه های درمانی خواهد داشت . والدین این کودک باید بسیار سریع تر اقدام می کردند و مطمئنا والدین متوجه دوره ی ناروانی کودک نشده بودند و زمانی به ما مراجع کردند که لکنت او بسیار شدید بود و انتظار درمان سریع و کوتاه مدت داشتند !

در مقابل پارسال مادری دیگر با مشاهده ی اولین ناروانی های کودک پسر سه ساله اش مراجعه کرد و پس از سه ماه کودک بسیار روان شد و مرخص شد در طول این جلسات درمان بر محور بازی و دادن الگو هنگام نقش بازی کردن انجام می شد و کودک به خوبی ارتباط برقرار می کرد . کودک بعد از یک سال مراجعه کرد جهت مشکل در تولید /س/ و /ش/ ولی اثری از ناروانی گفتار نبود .

گاهی کودکانی که شروع به گفتن کلمات می کنند نمی توانند به طور کامل کلمه را بگویند و والدین اصرار دارند که کودک درست تولید کند . یا هنگامی که کودک شروع به جمله سازی می کند به علت دایره واژگانی کمی که دارد کلمات را تکرار می کند و والدین شروع به دادن الگوی صحیح می کنند . این جا است که می گویند لکنت از گوش والدین آغاز می شود .

درباره ی هر موضوعی با کودک صحبت کنید !

tavanbakhshi — Wed, 16 Jul 2008 17:48:18 GMT

محققان در تحقیقاتی که به تازگی انجام داده اند ، متوجه کاهش قابل ملاحظه ای در مهارت ها ی زبان کودکان سه ساله انگلستان شده اند . آنها معتقدند که بسیاری از کودکان وارد مهدکودک می شوند ، بدون اینکه از قبل در گفتگوهای دونفره شرکت کرده باشند ( کسی با آنها حرف بزند ) و این موضوع در تمام کشورها همه گیر شده است ، برای اینکه کودکان به جای صحبت کردن خودشان را با اسباب بازی ها و به خصوص کامپیوتر سرگرم می کنند .

کامپیوتر یک منبع کنترل کودک برای والدین محسوب می شود که کودک را از گریه کردن و نق زدن و درخواست ها ی مستمر دور نگه داشته و به صورت یک کودک ساکت و حرف گوش کن درآورده و او را در یک نقطه متمرکز می کند . البته این مشکل بیشتر در خانواده های تک فرزند و خانواده هایی وجود دارد که مادر کم حرف است . مادرانی که شاغل هستند و فرزندشان را مهد کودک نمی گذارند هم با این موضوع مواجه اند و توصیه می شود که ساعاتی از روز را برای گفتگو با کودکتان اختصاص دهید . برای مثال برای کودک داستان تعریف کنید .

کتاب داستان را به طور کامل برای کودک تعریف کنید و زمانی که عجله دارید ، صفحه ها را یکی درمیان نخوانید ، زیرا کودک می داند که داستان چطور پیش می رود . کتاب هایی که کودک فیلم یا کارتون مربوط به آن را دیده است متناسب تر هستند چون کودک علاقه بیشتری نشان می دهد و بهتر گوش می کند . می توانید صدایتان ضبط کنید و زمانی که سرکار هستید و یا در منزل نیستید نوار را برای کودک بگذارند .

تماشای بیش از حد کارتون باعث می شود که کودک در دنیای فیلم زندگی کند و از واقعیت دور شود . کودک پسری که با او کار می کردم به علت شاغل بودن مادر پیش مادربزرگش نگه داشته می شد و تمام مدت را جلوی کامپیوتر فیلم تماشا می کرد و حتی یک فیلم را چندین بار متوالی می دید به همین خاطر توجه و تمرکز پائینی داشت و هر سوال را باید چندین مرتبه می پرسیدم تا از دنیای کارتون خارج شده و محیط اطرافش شود . همچنین این کودکان از خلاقیت کمی برخوردار خواهند بود که این مورد خود جنبه های هوشی را تحت تاثیر قرار می دهد .

صوت درمانی پس از تغییر جنسیت

tavanbakhshi — Mon, 14 Jul 2008 11:30:18 GMT

• وضعیت صوت درمانی پس از تغییر جنسیت از زن به مرد خیلی نگران کننده نیست و از داروهای موجود می توان استفاده نمود تا صدا بم شود . ولی در تغییر جنسیت از مرد به زن علاوه بر صوت درمانی ( کار روی ویژگی های زیری و آهنگ و کشش گفته ) نیازمند کار روی ویژگی های ظریف شخصیتی هم می باشد ، که شامل ویژگی های زنانه در حین صحبت و حفظ و کنترل آن در وضعیت های مختلف می باشد ، که در وضعیت های نشستن ، راه رفتن و به خصوص خندیدن اقدامات درمانی اساسی باید صورت گیرد .

Source : WWW.VOICEPROBLEM.ORG

کلاترینگ (پریده گویی)

tavanbakhshi — Mon, 23 Jul 2007 15:42:18 GMT

کلاترینگ اختلالی در پردازش گفتار و زبان است که با گفتار سریع و نامنظم ، پراکنده ، سازمان نیافته و غیرقابل درک مشخص می شود . اختلال در سازماندهی زبان مهمترین مشخصه آن است و سه خصوصیت این اختلال (بنا به نظر ویس) برای تشخیص عبارتند از :

تکرار بیش از حد
دامنه توجه بسیار کوتاه
عدم آگاهی کامل نسبت به مشکل یاداشتن آگاهی بسیارکم نسبت به آن

ویس نشانه های همراه با این خصوصیت را سرعت زیاد ، دشوار خوانی ، تنفس نامنظم و ناهماهنگی حرکتی ذکر می کند . از بین این علائم همراه با این خصوصیت را سرعت زیاد ، دشوار خوانی ، تنفس نامنظم و ناهماهنگی حرکتی ذکر می کنند . از بین این علائم همراه ، ناتوانی در خواندن برجسته تر است . بسیاری از افراد مبتلا به کلاترینگ در صحبت کردن به طور موثر مشکل دارند خصوصا وقتی می خواهند احساسات یا اطلاعاتشان را نسبت به چیزی بیان کنند . ویس مدعی است با وجود این که در کلاترینگ محض ، هیچ گونه نشانه عصبی – شناختی وجود ندارد ، اما علائم دیده شده در آن ها دال بر ارگانیکی بودن منشا آن دارد . او عقیده دارد ، هرگونه آسیب مغزی اعم از ضربه ، عفونت ، تومور و غیره می تواند عملکرد زبان را آشفته کرده و کلاترینگ را ایجاد نماید .

منبع : کتاب تندگویی نوشته ی آقایان بیژن شفیعی و امین رضائی راد

لکنت

tavanbakhshi — Thu, 21 Jun 2007 17:57:18 GMT

7 روش برای کمک کردن به کودکی که لکنت می کند :

1. با کودک آرام و با مکث و عاری از هرگونه عجله صحبت نمائید . وقتی که کودک صحبتش تمام می شود چند ثانیه صبر کنید بعد شروع به صحبت کنید . صحبت های آرام و راحت شما تاثیر بیشتری خواهد داشت نسبت به این که سرزنش کنید و یا مواری مثل " آرام باش " و " سعی کن به آرامی صحبت کنی " را توصیه نمائید .

2. تعداد سوالاتی را که از کودک می پرسید کاهش دهید . وقتی که کودکان عقیده هایشان را بیان می کنند خیلی راحت تر و آزاد تر صحبت می کنند نسبت به زمانی که به سوال بزرگتر ها پاسخ می دهند . هنگامی که کودک راجب موضوعی صحبت می کند به جای سوال پرسیدن نسبت به آن نظر دهید و به او نشان دهید که به صحبت هایش گوش می دهید .

3. با حالات چهره و حرکات بدن به کودک نشان دهید که به محتوای صحبت او گوش می دهید نه به نحوه ی صحبت کردنش .

4. هر روز زمانی مشخص برای توجه به فرزندتان اختصاص دهید و در طول این زمان به او اجازه دهید تا کارهایی را که دوست دارد انجام دهد . او را در انجام فعالیت ها آزاد بگذارید و درمورد صحبت کردن و نکردن خودش تصمیم بگیرد . شما هم راحت و آسوده باشید و آرام و با مکث صحبت کنید . این سکوت و آرامش در کودکان اعتمادی سازنده ایجاد می کند .
کودکان باید بفهمند که والدین از حضور آنها لذت می برند و هرچه کودک بزرگتر می شود می تواند در زمان هایی که احساس راحتی می کند در باره ی احساسات و تحربیاتش با والدنش صحبت کند .

5. کمک کنید تا همه ی اعضای خانواده یاد بگیرند برای صحبت کردن نوبت بگیرند . کودکان لکنتی می دانند که صحبت کردن هنگامی که وقفه ها کمتر است راحت تر می باشد .

6. راه هایی را که بتوانید متقابلا بر کودک اثر نمائید را بیابید . سعی کنید تا انتقادها ، تکرار الگوهای گفتاری ، وقفه ها و سوالات را کاهش دهید . مداوم این پیام را به او القا کنید که صحبت هایش گوش می دهید .

7. از همه این موارد که بگذریم مهمترین نکته این است که به کودکتان بفهمانید که او را همان گونه که هست پذیرفته اید و حمایتش می کنید .

http://www.stutteringhelp.org : منبع

لکنت زبان در کودکان

tavanbakhshi — Sun, 01 Apr 2007 13:13:18 GMT

لکنت زبان نوعی اختلال گفتار است که مشکلاتی را در برقراری ارتباط با سرعت مناسب و به طور پیوسته و روان ایجاد می نماید. در واقع لکنت عبارت است از تکرار، کشش و یا قفل شدن غیر ارادی کلمه یا بخشی از کلمه که فرد قصد بیان آن را دارد. در اینجامعمولا همراه با تلاش برای بیان درست کلمات، تغییراتی نیز در سر گردن به شکل پلک زدن، شکلک در آوردن، لرزش فک، لبها و یا کج کردن سر دیده می شود.لکنت زبان بر اساس متغیرهایی شامل عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی که روی هم تاثیر متقابل دارند به وجود می آید. بعضی کودکان برای ابتلا به لکنت زمینه آسیب پذیری موروثی دارند. اضطراب و تنش، باعث تشدید لکنت می شود ولی به نظر نمی رسد که در ایجاد آن نقشی داشته باشد. عواملی که سبب بروز اختلال می شوند کاملا با عواملی که سبب تداوم و وخامت آن می گردند متفاوتند و این عوامل ثانوی را می توان تحت کنترل قرار داد.

آیا باید کودک مبتلا به لکنت را مثل سایر کودکان خود تربیت کنیم؟

برای کمک به کودک، ما به عنوان والدین چه کارهایی می توانیم انجام دهیم؟

کدامیک از مداخلات والدین می توانند باعث تشدید لکنت زبان گردند؟

نقش والدين در درمان لكنت زبان كودك چيست و اطرافيان فرد مبتلا چه بايد بكنند؟

تکلم

tavanbakhshi — Thu, 22 Feb 2007 18:50:18 GMT

تکلم

عقاید ، افکار ، احساسات که از طریق زبان بیان می شود . برقراری ارتباط از راه استفاده از واژه ها و زبان .

الف ) اختلال تکلم

1. فشار تکلم : تکلمی سریع که حجم آن زیاد و قطع آن مشکل است .

2. پرگویی (volubility or logorrhea) : تکلم منطقی ، منسجم و پر حجم .

3. فقر کلام : محدودیت در حجم صحبت ؛ پاسخ ها ممکن است یک سیلابی باشد .

4. تکلم ناخود انگیز (nonspontaneous speech) : پاسخ های کلامی فقط در مقابل پرسش یا خطاب مستقیم ابراز می شود ؛ فقدان شروع خود به خودی صحبت .

5. فقر محتوای کلام : تکلمی که حجم آن کافی اما به علت ابهام ، پوچی یا عبارات قالبی اطلاعاتی به شنونده منتقل نمی کند .

6. آهنگ پریشی (dysprosody) : فقدان آهنگ طبیعی کلام ( که پروسودی نامیده می شود ) .

7. گفتار پریشی (dysarthria) : اشکال در ادای کلمات ، نه در پیدا کردن کلمات یا دستور زبان .

8. صحبت با صدای بسیار بلند یا بسیار آهسته : ناتوانی در تنظیم بلندی کلام . ممکن است بازتاب حالات بیمارگونه از روانپریشی (سایکوز) تا افسردگی و کری باشد .

9. لکنت زبان (stuttering) : تکرار مکرر یا کشیدن یک صوت یا سیلاب که موجب اختلال شدید در فصاحت تکلم می شود .

10. بریده گویی (clutterng) : تکلم غیر ارادی و ناموزون به صورت ادای سریع و انفجاری کلمات .

11. اکولالیا (aculalia) : تکلم نا مفهوم همراه با اختلال بارز فهم .

12. کند گویی (bradylalia) : تکلمی که به طور غیر طبیعی کند است .

13. دیسفونی : اشکال در صحبت کردن یا درد هنگام تکلم .

ب ) اختلال زبانپریشی (آفازیک) : اختلال در برونده زبانی

1. زبانپریشی حرکتی (motor aphasia) : اختلال تکلم به علت اختلال شناختی که در آن قدرت فهم دست نخورده می ماند ، اما توانایی صحبت کردن به میزان زیادی از بین می رود (زبان پریشی بروکا ، غیر سلیس nonfluent یا بیانی expressive نیز گفته می شود ) .

2. زبان پریشی حسی (sensory) : از دست رفتن توانایی درک معانی لغات به علل عضوی ؛ تکلم سلیس و خودانگیز اما نا مربوط و نامفهوم است (زبانپریشی ورنیکه ، سلیس fluent و دریافتی receptive نیز نامیده می شود )

3. زبانپریشی اسمی (nominal) : اشکال در پیدا کردن نام درست یک شیء ( نامپریشی anomia و زبانپریشی نسیانی amnestic aphasia نیز نامیده می شود ) .

4 . زبانپریشی نحوی (syntactical aphasia) : ناتوانی برای تنظیم توالی مناسب کلمات .

5. زبانپریشی نامفهوم (jargon aphasia) : کلمات ادا شده کاملا ساخته و پرداخته خود بیمار هستند (نئولوژیک هستند ) ؛ کلمات بی معنی با زیر و بم متفاوت و لحن متغیر تکرار می شود .

6. زبانپریشی سرتاسری (global) : ترکیبی از زبانپریشی غیر سلیس بارز و زبانپریشی سلیس شدید .

7. ناگویی (alogia) : ناتوانی برای صحبت کردن به دلیل نقص عقلی یا دوره ای از زوال عقل (دمانس) .

8. هرزه گویی (copropregia) : استفاده غیر ارادی از زبان زشت و زننده ؛ در اختلال توره و برخی موارد اسکیزوفرنی دیده می شود .

آموزش و مشاوره با والدین

tavanbakhshi — Mon, 05 Feb 2007 21:06:20 GMT

والدین نقش مهمی را در پیشبرد اهداف آسیب شناس گفتار و زبان برای کودکان خردسال دارند . لذا برای نیل به این اهداف والدین باید با اهداف زیر آموزش ببینند .

استفاده بهینه از محیط شنیداری اطراف کودک :

والدین باید به اصواتی که بطور طبیعی در محیط منزل ایجاد می شود توجه نمایند .

اشیائی که درمنزل تولید صدا می کنند اولین تجربیات حسی کودک هستند ، والدین باید بین نشانه های زبانی و منبع تولید صدا رابطه ایجاد کنند .

والدین از اصواتی که در محیط منزل تولید می شوند تقلید نمایند .

آن منبع صوتی را در اختیار کودک قرار دهند که به طور مکرر تولید صدا می کند .

منبع صوت برای کودک آشنا باشد .

والدین باید با مراحل رشد طبیعی گفتار و زبان آشنا شوند .

والدین باید درباره ی چگونگی تکلم با کودک و پاسخ به نیاز های ارتباطی کودک آموزش ببینند:

*والدین باید آواسازی های کودک خود را تقویت کنند و به وی منعکس کنند تا تشویق شود .

*وقتی کودک آواسازی می کند با خشنودی پاسخ دهند و ایجاد انگیزه در او بکنند .

*کودک باید پاسخ های کلامی والدین را مشاهده کند :

دهان و چهره والدین پوشیده نباشد و نزدیک کودک قرار بگیرند .

داخل دهان آن ها مواد غذایی و سیگار نباشد و روبروی کودک قرار بگیرند .

*تلاش کودک در تقلید گفتار والدین به هر شکل باید تقویت و تشویق شود .

*ارتباط کلامی والدین با کودک باید ساده باشد اما گسسته و از هم پاشیده نباشد .

*از جملات و عبارات کوتاه و ساده استفاده نمایند .

*درباره ی وقایع صحبت کنند – تنها یک برچسب کافی نیست .

*درباره حال و این جا صحبت کنید .

*والدین باید کودک را در نامیدن اشیاء برانگیخته کنند .

*والدین باید بیان کودک را بسط و گسترش دهند .

*والدین باید زمینه های معنی شناسی را گسترش دهند .